Rafael del Riego
Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Rafael del Riego y Nuñez (9 April 1784 - 7 November 1823) isch e spanischer General un Liberaler gsi.
Del Riego isch am 9. April 1784 (oder au am 24 November 1785 z'Santa María de Tuñas in Aschturie uf d'Wält cho. 1807 het er syn Abschluss an dr Universität vo Oviedo gmacht un isch denoch uf Madrid zoge wo er in d'Armee ytrete isch. 1808 isch er während em Spanische Unabhänigkeits Krieg vo de Franzose gfangegnomme worre, isch aber spöter entchomme. Im selbe Johr hät er in dr Schlacht vo Espinosa de los Monteros chämpft un isch wieder gfangegnomme worre. 1814 isch er nooch Schpanie zruggchärt.
Wo dr Chönig Ferdinand VII 1819 Truppe uf Südamerika hät welle schigge, isch Riego zum Kommandör vum Aschturische Battalion ernannt worre. Am 1 Januar 1820 hät er aber z'Cádiz gmeutert un het zamme mit andri Offizir d'Wiederherschtellig vo dr Verfassig vo 1812 gfordert. Em Riego syni Truppe sin durch d'Andalusischi Städt marschirt in dr Hoffnig e Republikanischi Ufschtand z'entzünde; d'lokali Bvölkrig isch aber gröschteteils indifferent gsi. In Gallizie isch aber e Ufschtand losbroche un am 10 März het dr Chönig d'Verfassig wiederhergstellt.
D'Nöji progressivi Regirig het Riego zum Feldmarschall ernannt un 1821 zum Kommandör vo Aragon. Im September vum selbe Johr isch er wege em Republikanische Ufschtand fälschlicherweis verhaftet worre. Z'Madrid isch für syni Freilassig demonstrirt worre un im März 1822 isch er in d'Cortes Generales gwählt worre un freiglasse worre.
Im Dezember 1822 hät d'Heiligi Allianz entschiide das e Republikanisches Spanie e Gfahr für d'Balance in Europe wär. Am 7 April 1823 hän d'Franzose d'Gränz überschritte. Riego hät mit synere Armee un lokale Gruppe Wiederstand gleischtet, isch aber am 15 September verate un gfangegnomme worre. Obwohl e Amneschti verchündet worre isch, isch er wege Verat verurteilt worre un am 7 November 1823 ufem la Cebada Platz i Madrid ghängt worre.