Oerwoud
Van Wikipedia
Een oerwoud, zoals het tropisch regenwoud, is een bos dat zonder tussenkomst van mensen is ontstaan, en meestal veel soorten dieren en planten, en soms weinig dieren en planten herbergt. Het komt voor in laagland en in bergen, zowel in gematigd klimaat, subtropen als in de tropen. Een bijzonder rijke vorm van oerwoud is het tropisch regenwoud. In het artikel oerbos wordt meer in het algemeen op oerbossen, ook in gematigde streken, ingegaan; de rest van dit artikel heeft meer betrekking op tropisch oerwoud.
Inhoud |
[bewerk] Gebieden met oerwouden
Tropische regenwouden komen voor langs de evenaar. Het grootste komt voor in Zuid-Amerika, namelijk in Brazilië. Verder in het midden van Afrika, Zuidoost-Azië en ook is er een klein oerwoud in Australië.
In Europa zijn oerwouden zeldzaam. In de laaglanden van West-Europa en het Middellandse-zeegebied zijn ze vrijwel volledig verdwenen. In berggebieden zijn er nog wel wat bossen over, die nog tamelijk veel op een oerbos lijken. Wat het laagland-oerbos betreft, kan in Midden-Europa nog worden gewezen op het Bos van Białowieża op de grens van Polen en Wit-Rusland.
[bewerk] Planten en dieren
Er komen veel bijzondere planten- en dierensoorten voor. Ook nu zijn in veel oerwouden nog niet alle planten- en diersoorten onderzocht en bekend. Op een vierkante kilometer tropisch regenwoud staan vaak meer soorten bomen en planten dan in heel Nederland kunnen worden gevonden. Ook de diversiteit in vogels en insecten is enorm.
[bewerk] Relaties mens met oerwoud
Doordat tropische bomen geschikt zijn om hout voor woningen en andere toepassingen te leveren, worden ze veel gekapt. Bij een duurzaam bosbeheer worden per vierkante kilometer bos zoveel bomen gekapt dat het bos zich kan herstellen. Hout uit op deze wijze beheerde bossen kunnen het FSC-label krijgen, een keurmerk voor duurzaam bosbeheer. Het komt echter veel vaker voor dat, mede als gevolg van onwil of onmacht bij beleidsmakers, met het herstel van het bos geen rekening gehouden wordt en bij een onveranderd beleid zouden volgens sommige berekeningen de tropische regenwouden binnen ongeveer twintig jaar verdwenen kunnen zijn.
[bewerk] Belang
Oerwouden zijn belangrijk voor de aarde en al het leven daarop. Dat ze zorgen voor de zuurstof in de lucht die wij inademen berust echter op een misverstand. Planten nemen kooldioxide uit de lucht op bij het groeien en geven in ruil daarvoor zuurstof af. Als de plant echter sterft rot hij weg en alle eerder opgenomen koolzuurgas komt daarbij weer vrij, en alle eerder afgegeven zuurstof wordt weer opgenomen. Alleen zolang er netto meer kooldioxide wordt gebonden dan er ontstaat bij het wegrotten maakt een bos zuurstof aan - dat wil zeggen alleen bij jonge bossen waarin de houtmassa nog toeneemt en in situaties waarin niet al het dode hout vergaat, bijvoorbeeld veenmoerassen waarin koolstof gebonden wordt in steeds dikker wordende veenlagen. Het belang van oerwoud zit in de grote biodiversiteit (soortenrijkdom) die ze herbergen, en in de invloed die ze op het klimaat hebben. Veel planten- en diersoorten zijn al verdwenen. Planten en dieren die uitsterven, zijn voorgoed verdwenen.