Mau-Mau matxinada
Wikipedia(e)tik
Mau Mau matxinada 1952 eta 1960 bitartean Kenyako matxinoek, batik bat Kikuyu tribukoek (baita Embu eta Merukoek ere) Erresuma Batuaren aginte kolonialaren kontra burutatako errebolta izan zen. Matxinadak, berehalako emaitza militarrik lortu ez arren, 1963ko Kenyanko independentziarako urrats erabakigarriak eman zituen.
Kikuyuek ez zioten Mau Mau izena eman, Muingi ("Mugimendua"), Muigwithania ("Ulermena"), Muma wa Uiguano ("Batasuneko Zina") baizik. Mau Mau izenaren esanahia zalantzazkoa da. Honakoak dira etimologia batzuk:
- muin batzuen izena
- kolono britaniarrek asmatutako esanahirik gabeko hitza, matxinoen eta euren giza-antolakuntza konplexua mezprezatxeko
- "Mzungu Aende Ulaya — Mwafrika Apate Uhuru" esaldiaren akronimoa, zein, swahiliz zera esan nahi du: "Gizaki zuriak atzerrira buelta dadila, afrikarrak independentzia lortu ahal izateko".
- "Uma Uma" (Kanpora, kanpora) esaldiaren gaizkiulertua.